|
|
 |
Werken in Balans in vogelvlucht
De doelgroep
De meeste vrouwen in de gevangenis zijn daar beland omdat ze schuldig zijn aan een drugsdelict (46%), een gewelddelict (20%) of een vermogensdelict (13%) (DJI, 2002). Bij de drugsdelicten gaat het meestal om drugssmokkel, als vrouwen geweld plegen doen zij dit vaak binnen eigen kring, en onder de vermogensdelicten valt vooral diefstal. Het motief voor het plegen van deze delicten is bij vrouwen vaak economisch; de delicten kunnen gezien worden als crimes of poverty (delicten door armoede) of als survival crimes (delicten om te overleven) (Beth, 1999).
Veel vrouwen die gedetineerd raken hebben een zwakke sociale positie, ze zijn laaggeschoold en in 2001 had maar 40 procent van de vrouwen een baan voordat ze gedetineerd werden. Het economische motief heeft dikwijls een gecompliceerde achtergrond van seksueel geweld, gemiste scholingskansen én sociale en economische armoede. Dit alles maakt dat vrouwen dader zijn, maar ook vaak slachtoffer.
Onderzoek door Brandsma naar de doelgroep van Zorgconcept geeft het volgende overzicht(1) :
- 72% is ongehuwd moeder met gemiddeld 2 kinderen
- 83% heeft een laag opleidingsniveau
- 46% heeft alleen lagere school
- 71% heeft schulden
- 50% leeft in een gebrekkige woonsituatie:
- 8% is dakloos,
- 9% verblijft in de maatschappelijke opvang,
- 13% woont in bij een kennis,
- 12% bij familie en 8% heeft een particuliere kamer(2)
- 62% is niet geboren in Nederland,
Uit het rapport Vrouwen in Detentie (DJI, 2002) blijkt dat de meerderheid, (namelijk 59 procent) van de gedetineerde vrouwen, niet in Nederland is geboren.
Van de gedetineerde vrouwen heeft 73 procent kinderen en de meerderheid van deze kinderen is minderjarig (76%). Dit betekent dat de moeders als ze in detentie gaan veelal afhankelijke kinderen thuis achter laten. Dit zorgt voor een enorm schuldgevoel (Bloom en Covington, 1998). De detentie brengt in dit opzicht een extra belasting met zich mee, doordat de zorg voor de kinderen en het schuldgevoel daarover psychisch zeer zwaar op hen kan drukken (Kelk, 2003, Braam, mei 2007).
Door al deze factoren hebben zij geen gunstige uitgangspositie om zelfstandig hun complexe situatie ter hand te nemen.
Citaat van moeder in detentie: "voor het eerst ben ik niet op de verjaardag van mijn dochter. Ik weet het is mijn schuld maar zij heeft er ook verdriet van en dat doet pijn. Ik weet niet of het ooit nog goed komt?"
Onze doelstelling
Het is ons doel om ex-gedetineerde vrouwen in een traject op te nemen naar wonen, scholing, werk, remigratie of andere vormen van reïntegratie. De insteek van onze werkzaamheden is volwaardige maatschappelijke participatie.
Een belangrijk aspect hierbij is het vergroten van de arbeidsmogelijkheden omdat blijkt dat dat één van de belangrijke factoren is bij het voorkomen van recidive.
Citaat van vrouw bij het eerste gesprek met iemand van Toekomst in Balans: "Ik hoop dat jullie me kunnen helpen met het vinden van iets nuttigs om te doen. Ik weet je moet me niet thuis laten zitten want dan ga ik me vervelen en zoek ik wel iets, meestal is dat "iets" niet goed. Sorry, maar ik weet echt niet hoe ik dat zelf op moet lossen want ik heb niet geleerd en een baan zoeken is me nog nooit alleen gelukt, ze moeten me gewoon niet".
Uitgangspunten en werkwijze
Werken in Balans werkt vanuit de volgende uitgangspunten:
- De begeleiding is gericht op duurzame resultaten.
- De begeleiding richt zich integraal(3) op de terreinen wonen, werken en gezondheid.
- De begeleiding is op maat en sluit aan bij de specifieke problemen en behoeften van de individuele cliënt(4). Dit wordt in de praktijk gebracht door een empatische en persoonlijke begeleiding, maar ook door de inzet van verschillende combinaties van individuele begeleidingstrajecten met trainingen.
- De begeleiding is laagdrempelig en er wordt geïnvesteerd in het realiseren van een vertrouwensband.
- Er wordt bij voorkeur gewerkt met duaal casemanagement, waarbij de begeleiding tijdens detentie naadloos overgaat in de begeleiding na detentie.
- Er wordt samengewerkt met justitiële en maatschappelijke ketenpartners, zowel landelijk of regionaal als lokaal in wijken en steden.
- In de begeleiding maken we gebruik van verschillende beproefde methoden, zoals het competentiemodel, ervaringsleren, STAR en motiverende gespreksvoering.
Trajecten en trainingen
Op grond van onze deskundigheid en ervaring hebben wij de afgelopen jaren een reeks van onderling samenhangende trajecten en trainingen ontwikkeld. De verschillende trajecten en trainingen zijn zo gemoduleerd dat wij voor elke vrouw een aanbod op maat kunnen maken, afhankelijk van de ernst en aard van de problemen. De trainingen kunnen in samenhang met de trajecten of onafhankelijk worden ingekocht. Tijdens alle trajecten en trainingen is empowerment het uitgangspunt.
Samenwerking binnen Toekomst in Balans
Werken in Balans is ontwikkeld in samenwerking met de Penitentiaire Inrichtingen voor Vrouwen, Humanitas, Exodus en Delinkwentie & Samenleving, binnen het programma Toekomst in Balans. Een ander onderdeel van dit programma is Gezin in Balans. Gezin in Balans biedt begeleiding aan (ex-)gedetineerde moeders, gericht op het opnieuw oppakken van de rol van opvoeder binnen het gezin, onder meer door de inzet van vrijwilligers. Werken in Balans en Toekomst in Balans werken intensief samen.
Klanttevredenheid
Zorgconcept haalt goede resultaten. De gemiddelde tevredenheid van onze cliënten gemeten met een vragenformulier van het Instituut Nederlandse Kwaliteit was 8,3 (op een schaal van 1 tot 10).
Citaat van een cliënt die voorheen kindertehuis in en uit ging met name door haar ADHD: "Jij hebt het bij mij het langst vol gehouden van alle mensen die me ooit begeleid hebben. Je bent op zijn Rotterdams gezegd een topwijf met het hart op de juiste plaats".
Maatschappelijk rendement
Naast de betekenis van het traject voor de ex-gedetineerde en haar omgeving, leveren 20 trajecten gemiddeld een besparing van 272.738 euro op in het eerste jaar na het traject: 134.038 euro(5) bespaarde uitkeringskosten door duurzame bemiddeling en 138.700 euro(6) bespaarde detentiekosten door verlaagde recidive.
Citaat van een cliënt die middels een REA advies uiteindelijk studie mocht volgen: "Volgend jaar ben ik doktersassistente en kan ik eens wat voor andere mensen betekenen, Ik ben nog nooit zo gelukkig geweest en heb een goed leven. Zonder steun had ik dat nooit bereikt en zat ik allang weer vast".
Resultaten
- 42% van de ex-gedetineerde vrouwen wordt bemiddeld naar een baan.
- 43% wordt bemiddeld naar opleiding/training
- 41% wordt bemiddeld naar schuldhulpverlening
- 39% wordt geholpen bij huisvestingsproblemen
- 36% wordt geholpen bij de zorg voor kinderen
|
|
 |
|
Op basis van een intake op negen leefgebieden wordt een diagnose gesteld en een trajectplan gemaakt. In het trajectplan wordt één of meer van de volgende trajecten opgenomen: |
De cliënt wordt begeleid in het vinden van oplossingen voor materiële en praktische problemen die een goede participatie in de maatschappij en op de arbeidsmarkt in de weg staan. Hierbij kunnen de empowerment training en de training beroepskeuze-oriëntatie ingezet worden.
» meer over ons traject Lifecoaching.. |
De cliënt wordt ondersteund bij het opbouwen en onderhouden van een netwerk en bij het vinden van vrijwilligerswerk en werkervaringsplaatsen. Daarnaast wordt de cliënt begeleid bij het verbeteren van haar sociale vaardigheden en bij het maken van weloverwogen keuzes voor de langere termijn. Hierbij kunnen de sollicitatietraining en de training beroepskeuze-oriëntatie ingezet worden.
>» meer over ons traject Sociale activering.. |
Cliënten worden ondersteund bij een gerichte oriëntatie op de arbeidsmarkt en doen arbeidsritme op. Daarnaast wordt de cliënt begeleid bij het verwerven van diverse vaardigheden nodig voor het oriënteren op, vinden en behouden van werk. Hierbij kan de training beroepskeuze-oriëntatie ingezet worden, eventueel gecombineerd met een beroepskeuzetest.
>» meer over ons traject Arbeidsactivering.. |
|
Plaatsingsondersteuning en nazorg. |
Cliënten worden gecoacht en gemonitord tijdens het leren, solliciteren of werken. Evaluatiegesprekken op het werk, het onderhouden van contact met de werkgever en coaching bij de aanpak van problemen op de werkvloer zijn hierin belangrijk.
>» meer over ons traject Plaatsingsondersteuning en nazorg..
(1) Genderspecifieke reïntegratie voor ex-gedetineerde vrouwen met Toekomst in Balans, Ingrid Brandsma, Faculteit der Rechtsgeleerdheid, maart 2007
(2) Project aansluiting nazorg, Ministerie van Justitie, DJI, Sector directie Gevangeniswezen, 15 juni 2006
(3) Uit verschillende onderzoeken is gebleken dat een integrale aanpak het meest effectief is als het gaat om arbeidstoeleiding van mensen met problemen op meerdere terreinen. Uit evaluaties van Individual Placement and Support blijkt bijvoorbeeld dat het element dat het meest bijdraagt aan de effectiviteit van deze aanpak de integrale combinatie is van zorg, jobcoaching en plaatsing op de werkplek (Onder meer: Erp, E. van e.a., Implementatie van Individual Placement and Support (IPS) in Nederland, Utrecht: Rimbos-Instituut, 2005).
(4) Begeleiding op maat, gericht op de individuele behoeften van de cliënt, is één van de `What Works`-principes. Dit zijn voorwaarden waaraan interventies moeten voldoen om succesvol te kunnen zijn. Die voorwaarden zijn gebaseerd op grootschalige onderzoeken. (Onder meer: Bonta, J., Recidivepreventie bij delinquenten. Een overzicht van de huidige kennis en een visie op de toekomst. Justitiële verkenningen 28 (8), 20-35, 2002)
(5) Van elke 20 trajecten leiden er 8,4 (42%) tot duurzame uitstroom. Dit betekent dat 8,4 maal de uitkeringskosten van 18.957 euro per jaar bespaard wordt: 134. 038 euro (SEO Economisch onderzoek, kosten en baten van reïntegratie).
(6) Werken in Balans kan de recidive met minimaal 10 procent-punt verminderen. (Dit is een voorzichtige schatting, gebaseerd op de eerste resultaten.) Dit betekent dat bij 20 trajecten van Werken in Balans 2 mensen minder recidiveren. Een gebruikelijke detentieduur is 1 jaar. Dit betekent dat 2 maal de kosten van 1 jaar detentie bespaard wordt: 138.700 euro.
|
|
|
